Công văn 1296/CT-NVT 2026 của Cục Thuế về hướng dẫn quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công

Quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là nghĩa vụ quan trọng của cả doanh nghiệp và người lao động vào cuối mỗi năm tài chính. Tuy nhiên, việc thay đổi chính sách thuế từ năm 2026 khiến nhiều đơn vị còn lúng túng trong quá trình áp dụng.

Công văn 1296/CT-NVT ngày 04/03/2026 được ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết việc kê khai, quyết toán và hoàn thuế TNCN, đồng thời cập nhật các điểm mới như mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế lũy tiến. Đây là tài liệu doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi thực hiện quyết toán từ năm 2025 trở đi.

1. Thay đổi về giảm trừ gia cảnh và biểu thuế

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của công văn là việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh từ năm 2026. Cụ thể, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế tăng từ 11 triệu lên 15,5 triệu đồng/tháng, còn người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu lên 6,2 triệu đồng/tháng.

Việc điều chỉnh này giúp giảm đáng kể thu nhập tính thuế, qua đó giảm nghĩa vụ thuế trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao.

Bên cạnh đó, biểu thuế lũy tiến từng phần cũng được thay đổi theo hướng đơn giản hơn. Nếu như năm 2025 vẫn áp dụng 7 bậc thuế, thì từ năm 2026 chỉ còn 5 bậc, nhưng vẫn giữ mức thuế suất tối đa 35%.

2. Đối tượng phải và không phải quyết toán thuế

Công văn tiếp tục nhấn mạnh việc xác định đúng đối tượng quyết toán để tránh sai sót. Về nguyên tắc, cả tổ chức trả thu nhập và cá nhân có thu nhập đều phải rà soát nghĩa vụ của mình.

Cá nhân phải trực tiếp quyết toán trong các trường hợp điển hình như:

• Có thu nhập từ hai nơi trở lên
• Có thu nhập từ nước ngoài
• Có số thuế phải nộp thêm hoặc đề nghị hoàn

Ngược lại, một số trường hợp được miễn quyết toán nhằm giảm thủ tục hành chính. Ví dụ, cá nhân có số thuế phải nộp thêm không quá 50.000 đồng hoặc không có nhu cầu hoàn thuế thì không bắt buộc thực hiện quyết toán.

3. Quy định kê khai và thời hạn nộp hồ sơ

Đối với doanh nghiệp, nghĩa vụ kê khai và quyết toán thuế TNCN là bắt buộc, kể cả trong trường hợp không phát sinh khấu trừ. Hồ sơ quyết toán bao gồm tờ khai mẫu 05/QTT-TNCN và các phụ lục liên quan.

Thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là ngày 31/3 năm sau, trong khi cá nhân trực tiếp quyết toán có thời hạn đến 30/4.

Trên thực tế, số lượng hồ sơ thường tăng mạnh vào thời điểm cận hạn, dễ gây quá tải hệ thống. Vì vậy, doanh nghiệp nên chủ động nộp sớm để hạn chế rủi ro chậm nộp.

4. Ủy quyền quyết toán và trách nhiệm của doanh nghiệp

Pháp luật cho phép cá nhân ủy quyền quyết toán thuế cho doanh nghiệp nếu đáp ứng điều kiện nhất định, điển hình là có hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên và làm việc tại một nơi.

Trong trường hợp này, doanh nghiệp không chỉ thực hiện kê khai thay mà còn phải đảm bảo:

• Hướng dẫn người lao động đầy đủ về điều kiện ủy quyền
• Kê khai chính xác thu nhập, mã số thuế
• Cấp chứng từ khấu trừ đúng quy định

5. Ứng dụng công nghệ trong quyết toán thuế

Một điểm mới nổi bật là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin thông qua các nền tảng như eTax Mobile và hệ thống thuế điện tử.

Các công cụ này cho phép:

• Tra cứu thông tin thu nhập và thuế đã khấu trừ
• Tự động tạo tờ khai quyết toán gợi ý
• Xác định nghĩa vụ thuế nhanh chóng

Nhờ đó, quá trình quyết toán trở nên minh bạch, chính xác và tiết kiệm thời gian hơn cho người nộp thuế.

6. Hoàn thuế TNCN tự động

Từ năm 2025, hệ thống thuế đã triển khai hoàn thuế TNCN tự động với thời gian xử lý chỉ khoảng 3 ngày làm việc nếu hồ sơ đủ điều kiện.

Để được áp dụng cơ chế này, người nộp thuế cần đảm bảo:

• Dữ liệu kê khai khớp với hệ thống
• Đã hoàn thành nghĩa vụ thuế
• Tài khoản ngân hàng được xác thực hợp lệ

Ngoài ra, doanh nghiệp cần lưu ý phối hợp kê khai kịp thời để đảm bảo dữ liệu của người lao động được cập nhật đầy đủ trên hệ thống.

7. Tăng cường quản lý rủi ro thuế

Công văn cũng nhấn mạnh việc siết chặt quản lý đối với các nhóm có rủi ro cao như cá nhân thu nhập lớn, nghệ sĩ, chuyên gia hoặc người có thu nhập từ nhiều nguồn.

Cơ quan thuế sẽ tập trung:

• Đối chiếu dữ liệu thu nhập
• Kiểm tra giảm trừ người phụ thuộc
• Xử lý hành vi kê khai khống hoặc sử dụng thông tin cá nhân trái phép

Kết luận

Công văn 1296/CT-NVT là văn bản quan trọng định hướng công tác quyết toán thuế TNCN giai đoạn 2025–2026, với nhiều điểm mới đáng chú ý như tăng mức giảm trừ gia cảnh, đơn giản hóa biểu thuế và đẩy mạnh hoàn thuế tự động.