Thuế lũy tiến là gì? Biểu thuế lũy tiến TNCN và cách tính theo quy định

Thuế lũy tiến là một trong những nội dung được nhiều cá nhân, người lao động và doanh nghiệp quan tâm khi thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Phương pháp tính thuế này được xây dựng theo nguyên tắc thu nhập càng cao thì phần thu nhập thuộc các bậc cao hơn sẽ chịu mức thuế suất cao hơn, góp phần đảm bảo công bằng trong điều tiết thu nhập.

Bài viết dưới đây phần mềm kế toán MISA SME sẽ tổng hợp chi tiết về thuế lũy tiến, biểu thuế lũy tiến từng phần, các bậc thuế lũy tiến, cách tính thuế TNCN theo quy định.

1. Thuế lũy tiến là gì?

Thuế lũy tiến là phương pháp tính thuế trong đó mức thuế suất tăng dần theo từng mức thu nhập hoặc giá trị tính thuế. Người có thu nhập càng cao sẽ phải nộp thuế với tỷ lệ cao hơn đối với phần thu nhập vượt ngưỡng của từng bậc thuế.

Đặc điểm của thuế lũy tiến gồm:

• Thuế suất tăng dần theo từng bậc thu nhập.
• Chỉ phần thu nhập nằm trong từng bậc mới chịu mức thuế suất tương ứng.
• Đảm bảo nguyên tắc điều tiết thu nhập và công bằng xã hội.
• Người có thu nhập thấp chịu mức thuế thấp hơn người có thu nhập cao.

2. Biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng từ 01/01/2026

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025, quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 với biểu thuế lũy tiến từng phần gồm 5 bậc thay cho 7 bậc trước đây. Cụ thể như sau:

3. Cách tính thuế thu nhập cá nhân theo biểu lũy tiến từng phần 2026

Việc tính thuế thu nhập cá nhân theo biểu thuế lũy tiến từng phần được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Xác định thu nhập chịu thuế

Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập – Các khoản thu nhập được miễn thuế

Trong đó:

• Tổng thu nhập là toàn bộ tiền lương, tiền công, tiền thưởng và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công mà người lao động nhận được trong kỳ tính thuế.
• Các khoản thu nhập được miễn thuế thực hiện theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản hướng dẫn hiện hành.

Bước 2: Xác định thu nhập tính thuế

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ

Các khoản giảm trừ áp dụng từ ngày 01/01/2026 gồm:

• Giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng.
• Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.
• Các khoản bảo hiểm bắt buộc theo quy định.
• Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học đủ điều kiện khấu trừ.

Bước 3: Tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần

Sau khi xác định được thu nhập tính thuế, người nộp thuế thực hiện tính số thuế phải nộp theo nguyên tắc lũy tiến từng phần.

Theo đó, thu nhập tính thuế sẽ được phân chia thành các phần tương ứng với từng bậc thuế. Mỗi phần thu nhập thuộc bậc nào sẽ áp dụng mức thuế suất của bậc đó. Tổng số thuế thu nhập cá nhân phải nộp là tổng số thuế của tất cả các phần thu nhập sau khi được phân chia theo từng bậc.

Thuế TNCN phải nộp = Tổng số thuế của các phần thu nhập tính thuế thuộc từng bậc

Doanh nghiệp và người lao động cần lưu ý rằng chỉ phần thu nhập vượt ngưỡng mới chịu mức thuế suất cao hơn. Vì vậy, khi thu nhập tăng lên, không phải toàn bộ thu nhập đều bị tính theo mức thuế suất của bậc cao nhất.

4. Bảng tính thuế TNCN rút gọn năm 2026

Bên cạnh phương pháp tính theo từng bậc thuế, người nộp thuế có thể áp dụng công thức rút gọn để xác định nhanh số thuế thu nhập cá nhân phải nộp. Công thức này được xây dựng dựa trên biểu thuế lũy tiến từng phần 05 bậc áp dụng từ năm 2026.

Trong đó, TNTT (thu nhập tính thuế) là phần thu nhập còn lại sau khi đã trừ các khoản giảm trừ theo quy định như giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm bắt buộc và các khoản đóng góp được khấu trừ.

Công thức rút gọn giúp doanh nghiệp và người lao động tính nhanh số thuế phải nộp mà vẫn đảm bảo kết quả tương đương với phương pháp tính lũy tiến từng phần theo từng bậc thuế.

5. Ví dụ minh họa cách tính thuế TNCN 2026

Giả sử: Chị A có tổng thu nhập 50 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm bắt buộc (10,5%) và có 1 người phụ thuộc.

Bước 1 – Bảo hiểm bắt buộc:

50.000.000 × 10,5% = 5.250.000 đồng

Bước 2 – Tổng giảm trừ:

• Bản thân: 15.500.000 đồng
• Người phụ thuộc: 6.200.000 đồng
• Bảo hiểm: 5.250.000 đồng

=> Tổng giảm trừ = 26.950.000 đồng

Bước 3 – Thu nhập tính thuế:

50.000.000 − 20.650.000 = 29.350.000 đồng

Bước 4 – Áp biểu thuế (TNTT thuộc bậc 2):

Cách lũy tiến từng phần:

• Bậc 1: 10.000.000 × 5% = 500.000 đồng
• Bậc 2: (29.350.000 − 10.000.000) × 10% = 1.935.000 đồng

=> Tổng thuế phải nộp = 2.435.000 đồng

Hoặc dùng công thức rút gọn bậc 2:

10% × 29.350.000 − 500.000 = 2.435.000 đồng

Như vậy, Thuế thu nhập cá nhân chị A phải nộp là 2.435.000 đồng

Kết luận

Hiểu rõ thuế lũy tiến là gì, biểu thuế lũy tiến từng phần và cách tính thuế lũy tiến sẽ giúp doanh nghiệp cũng như người lao động thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, hạn chế sai sót trong quá trình kê khai và quyết toán thuế thu nhập cá nhân.

Để hỗ trợ doanh nghiệp quản lý kế toán, thuế và tài chính hiệu quả, phần mềm kế toán MISA SME cung cấp nhiều tính năng hữu ích:

• Hạch toán đầy đủ các nghiệp vụ kế toán theo chế độ hiện hành.
• Tự động tổng hợp số liệu và lập báo cáo tài chính.
• Hỗ trợ kê khai, quyết toán và quản lý thuế.
• Kết nối hóa đơn điện tử, ngân hàng điện tử và chữ ký số.
• Quản lý công nợ, tài sản cố định, kho và giá thành.
• Cung cấp hệ thống báo cáo quản trị phục vụ điều hành doanh nghiệp.
• Hỗ trợ tra cứu chứng từ, sổ sách và dữ liệu kế toán nhanh chóng.

Việc ứng dụng phần mềm kế toán giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, giảm thời gian xử lý nghiệp vụ và đáp ứng yêu cầu về thuế, kế toán theo quy định hiện hành.

Đăng ký dùng thử phần mềm và nhận tư vấn miễn phí ngay tại đây: